Loading...
Tłumaczenia Biblii

Hebrajskie słowa, które rzucą nowe światło na Twoje zrozumienie Biblii.

Kornelia Arndt 

Hebrajski to wyjątkowy język – żywy, biblijny i odzyskany. Posługiwał się nim starożytny Izrael. Przez prawie 2 tysiące lat (około 1800) nie był powszechnie używany, pełnił funkcje literackie i religijne. Dopiero pod koniec XIX wieku zaczął powstawać współczesny język hebrajski (także na podstawie Tory i innych religijnych ksiąg), który do dziś jest językiem urzędowym w Izraelu. Im więcej wiemy o tym języku, tym więcej możemy dowiedzieć się prawdy o Biblii i samym Bogu. Dlatego warto przyjrzeć się kilku popularnym, lecz pomijanym słowom i ich hebrajskim znaczeniom. 

Mówiąc o wyjątkowości tego języka, należy zauważyć, że zwykle nie można jednoznacznie przetłumaczyć danego słowa – język ten jest tak szeroki, że wraz z kontekstem zmieniają się znaczenia poszczególnych słów (czasem bardzo znacznie), co w przeszłości prowadziło do wielu nieścisłości i nieprawidłowości w tłumaczeniach biblijnych. Dziś mając dostęp do większej ilości źródeł, wiele wydań Biblii jest reedytowanych wraz z poprawnymi tłumaczeniami lub odnośnikami do innych znaczeń. 

Przyjrzyjmy się więc krótko kilku wyjątkowym słowom, które mówią nam wiele o samym Bogu lub o relacji między człowiekiem a Bogiem: 

Ezer – a właściwie ezer kenegdo – słowo to pochodzi z I Księgi Mojżeszowej, z opisu stworzenia człowieka. To tym określeniem Bóg nazywa odpowiednią pomoc dla niego. Podobno słowo to występuje w dwudziestu miejscach w całej Biblii i zawsze odnosi się do Boga (oprócz fragmentu z historii stworzenia człowieka) – zawsze wtedy, gdy człowiek potrzebuje Jego niezawodnej pomocy. Używane jest zwykle, kiedy ktoś znajduje się w ślepym zaułku, nie ma już wyjścia, a jedyną pomocą, ucieczką od śmierci jest Bóg, jego Ezer – dlatego właśnie wielu tłumaczy to słowo, także jako “Wybawiciel”. Jak wyjątkowe jest, że to tym słowem Bóg określa kobietę, ale też kieruje je na siebie samego, gdy podkreśla czego naprawdę potrzeba człowiekowi, czyli Jego pewnej ręki zawsze gotowej, by pomóc, by być blisko w jedności ze swoim stworzeniem.

Chesedto dobroć, łaska, dobrze określa to słowo język angielski: lovingkindness – kochająca życzliwość. Określenie to używane jest wtedy, kiedy Biblia mówi o miłości, jaką Bóg darzy człowieka. Na początku określało miłość Boga do ludu wybranego. W żydowskiej etyce zresztą jest używane jako miłość do bliźniego lub akt dobroczynności pośród ludzi. We współczesnym hebrajskim oznacza głównie dobroczynności i organizacje, które działają pośród potrzebujących. 

Ta kochająca życzliwość często występuje w Biblii. W zależności od kontekstu różnie tłumaczymy to słowo, głównie jednak odnosi się do Boga i uczucia, jakim nas darzy. Pokazuje, że Pan Bóg nigdy nie rezygnuje z człowieka i okazuje nam tego rodzaju życzliwość, jaką i my mamy obdarzać siebie nawzajem. 

Amen – z hebrajskiego to „niech stanie się”, „wierność”. Oznacza żywe potwierdzenie, zgodzenie się – najcześciej wypowiadane po modlitwach lub po wysłuchaniu błogosławieństwa. Jest także częścią doksologii. Najczęściej używane na końcu, lecz co interesujące, w Nowym Testamencie występuje na początku, jakby na potwierdzenie znaczenia Pana Boga, gdy czytamy:

„… Oto, co mówi Amen, Świadek wierny i prawdziwy, Początek Bożego stworzenia” Obj. 3:14

 – występuje więc tutaj jako imię Jezusa. Podobny schemat można znaleźć w Izajaszu, chociaż wiele komentatorów biblijnych spiera się o znaczenie i tłumaczenie tego fragmentu. W Iz. 65:16 w niektórych tłumaczeniach można przeczytać tak: „[…] będzie błogosławił w imieniu Boga [Amen]” – czyli Prawdziwego/Wiernego. W angielskim przekładzie użyte w tym fragmencie jest słowo prawda.

Słowo to więc wcale nie pochodzi o języka angielskiego (jak powszechnie się uważa, co prowadzi do różnych wypaczeń lingwistycznych), lecz z hebrajskiego. Jest tak popularne i znane, że zapewne rzadko ktokolwiek przygląda się jego etymologii i znaczeniu. 

Bereshit – to pierwsze słowo, fraza zawarta w Biblii, oznacza: „na początku…”. Występuje także w Nowym Testamencie w Ewangelii Jana, która pisana została po grecku, lecz słowo greckie archḗ tłumaczy się w ten sama sposób, w jaki rozumie się go po hebrajsku. Bereshit rozpoczyna wszystko – cały opis stworzenia, historię o tym, kim jest Bóg i co zrobił. Symboliczne jest występowanie tej frazy w Ewangelii Jana – cały zawarty tam poemat kieruje właśnie na to, co zostało dokonane przez Słowo pochodzące od samego Stwórcy.

Ra (wymowa to: rah) – w Biblii występuje wiele określeń dotyczących grzechu. Jednym z nich, opisującym zło, krzywdę, nieprzyjemność, udrękę, a także pewien rodzaj złamania – „złamania na kawałki” jest słowo ra. Pochodzi ono od słowa ra’a, które oznacza zło, przeciwieństwo dobra.  

To właśnie tym słowem określone jest drzewo, z którego Adam i Ewa zerwali owoc – Drzewo poznania dobra i zła (ra’). 

Każdy z nas doświadczył zła lub wyrządził komuś krzywdę, lecz nie zawsze rozumiemy, że wynika to z pewnego rodzaju „złamania”, którego doświadczamy na tym świecie. Znaczenie tego słowa tak interesująco to obrazuje i pokazuje, że zawsze jest punkt zwrotny. Możliwy do znalezienia w Chrystusie, który jest przeciwieństwem wszystkiego, co może oznaczać to słowo! 

Nowe zrozumienie 

To tylko kilka z przykładowych słów hebrajskich. O wiele więcej można znaleźć w przeróżnych artykułach i publikacjach zarówno po polsku, jak i po angielsku. Rozumienie tekstu, w którym napisana jest Biblia, niewątpliwie jest istotne do właściwego zrozumienia tego, co czytamy i budowania swojej własnej wiary. Poszukiwanie także innych tłumaczeń i zrozumienie słów, szczególnie hebrajskich, może rzucić nowe światło na fragmenty w Biblii, które wydawały się bardzo dobrze znane – zapewniam, że na pewno coś czai się pod powierzchnią, wystarczy tylko trochę wysiłku, by to odkryć!